Hakan Kaplan 
Nisan 2026’da İran ile yaşanan savaşın ardından, ABD petrol ihracatında tarihi bir zirve yaşanması bekleniyor. Orta Doğu’daki arz kesintileri, Asyalı alıcıların Amerikan petrolüne yönelmesine neden oldu. İhracatın günlük 5,2 milyon varile ulaşması öngörülüyor.
Petrol araştırma şirketi Kpler’in verilerine göre, ABD’nin ham petrol ihracatı bu ay, Mart ayındaki günlük 3,9 milyon varil seviyesinden yaklaşık üçte bir oranında artış göstererek 5,2 milyon varile yükselebilir. Özellikle Asya pazarından gelen talebin yüzde 82 oranında artarak günde 2,5 milyon varile ulaşması bekleniyor. Kpler’in verileri, savaş öncesi dönemde 24 olan boş tanker sayısının şu anda ABD’ye doğru yola çıkan 68 tankere yükseldiğini ortaya koyuyor. Geçen yılın ortalama rakamı 27 tanker iken, bu artış dikkat çekiyor. Kpler analisti Matt Smith, durumu “Bölgemize doğru dev bir tanker filosu yaklaşıyor” sözleriyle özetliyor.
ABD’nin küresel bir “dengeleyici tedarikçi” rolünü pekiştirmesi beklenirken, Asya’dan gelen bu yoğun talep, iç piyasada fiyatların artmasına neden olabileceği konusunda endişeler mevcut. Bu durum, Başkan Donald Trump’ın İran politikalarının tetiklediği yeni bir enflasyon dalgası korkusunu da gündeme getiriyor. Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık, bölgedeki ülkeleri savunmasız bırakırken, özellikle enerji ihtiyacının büyük kısmını bu güzergâhtan karşılayan Çin gibi ülkeler için risk teşkil ediyor. Salı günü duyurulan ateşkes umutları artsa da, İran’ın olası yeni kapatma tehdidi piyasalardaki gerilimi artırıyor.
Enerji maliyetlerindeki artış, 2025’te fiyatları yarıya indirme vaadiyle göreve gelen Trump için ciddi bir siyasi tehdit oluşturuyor. Benzin fiyatları, dört yıl aradan sonra galon başına 4 doları aşarken, dizel fiyatları 5,81 dolara kadar yükseldi. Pew Araştırma Merkezi’nin verilerine göre Amerikalıların yüzde 70’i savaşa bağlı fiyat artışlarından endişeli. Artan maliyetler, Trump’ın halk desteğinde belirgin bir düşüşe neden oldu.
Trump yönetimi, fiyatları kontrol altına almak amacıyla Stratejik Petrol Rezervi’nden (SPR) 170 milyon varilden fazla petrol salacağını ve çevre düzenlemelerini gevşeteceğini açıkladı. Ancak uzmanlar, bu adımın Amerikan petrolünü uluslararası alıcılar için daha cazip hale getirerek ters etki yapabileceği konusunda uyarıyor. Enerji Bakanı Chris Wright, rezervden yapılan salımların günlük kapasitesinin sınırlı olduğunu ve Körfez bölgesindeki savaş nedeniyle kaybedilen 10-15 milyon varilin tamamını telafi edemeyeceklerini belirtti.
Rystad araştırma grubundan Susan Bell, ABD’nin kontrolü elinde tuttuğu Venezuela’dan yapılan ham petrol ithalatının, iç piyasadaki hafif kayaç petrolünün dış pazarlara ihraç edilmesini kolaylaştırdığına dikkat çekti. Öte yandan, Demokrat Kongre üyesi Brad Sherman gibi bazı isimler, iç piyasayı korumak amacıyla petrol ihracatının yasaklanmasını öngören bir yasa tasarısı hazırlamaktadır. Beyaz Saray bu fikre şimdilik sıcak bakmıyor, ancak analistler, Kasım’daki ara seçimler öncesinde akaryakıt fiyatlarının galon başına 6 dolara çıkması durumunda her türlü seçeneğin masaya gelebileceğini belirtiyor.
