DÜNYA PİYASALARI: Küresel Parasal Sıkıntılar Artıyor
Küresel para piyasalarında birçok kilit noktada gerginlik yaşanıyor. Merkez bankalarının uzun süredir devam eden kolay para politikalarından çekilmesi ve devletlerin rekor düzeyde borçlanma senedi (tahvil) ihracı yapması, finansal sistemde likidite daralmasına neden oluyor.
ABD ve İngiltere gibi ülkelerde teminatlı borçlanma göstergeleri tarihte görülmemiş seviyelere yükselirken, likidite sıkıntısının belirtileri dünya genelinde hızla artıyor. Bu durum, piyasaların, 2019 Eylül ayında ABD kısa vadeli faizlerinde yaşanan şokun tekrarlanmasından endişe duymasına neden oluyor ve bu da Fed’i sisteme milyarlarca dolar sağlama kararı almaya zorluyor.
ING Kıdemli Faiz Stratejisti Michiel Tukker, “Küresel para piyasaları, fazla rezervlerin bulunmadığı bir dünyada kendi yolunu çizmek zorunda kalacak. Merkez bankaları likidite enjekte etmek için birçok araca sahip olabilir ancak asıl soru, bu likiditenin ihtiyaç sahiplerine ulaşmadaki etkinliğidir,” şeklinde konuştu.
ABD’de Dolar Likiditesi Baskı Altında: Fed’in Tavizleri
ABD’de likidite sıkıntısının artmasıyla birlikte, Federal Rezerv (Fed) bilançosundaki küçültme (Parasal Sıkılaştırma/QT) çabalarını durdurma kararı aldı. Fed, 1 Aralık itibariyle bilanço küçültme politikasına son vereceğini duyurdu.
ABD’deki gerginliklerin ana nedenleri şunlar:
- Ters Repo (RRP) Faizlerinde Boşalma: Fed’in ana likidite kaynağı olan Ters Repo (Reverse Repo) kullanımı neredeyse sıfıra inerken, banka rezervleri de azalmaya devam ediyor.
- Repo Oranlarının Yükselmesi: Bankalar arası kısa vadeli para piyasalarında faizler artıyor. Hazine teminatlı gecelik repo anlaşmalarındaki faiz oranları, Fed’in hedef aralığını aşıp bankalara ödediği faiz oranını (IORB) geçiyor. Bu durum, dolar likiditesinin azaldığının en bariz göstergesidir.
- Acil Durum Tesisi Yüksek Kullanım Gösterdi: Likidite sıkıntısının artmasıyla, Fed’in 2019 krizinden sonra kurduğu Ayakta Repo Tesisi (SRF) son zamanlarda aktif şekilde kullanılıyor. Geçtiğimiz günlerde, uygun kurumlar 20.4 milyar dolarlık nakit çekerek, tesisin 2021’de en yoğun kullanımını gördü.
İngiltere ve Avrupa’da Oynaklık
İngiltere (BOE): İngiltere Merkez Bankası (BOE), Hazine tahvil portföyünü azaltmaya devam ederken, bankaların pandemi sürecinde aldığı uygun kredileri geri ödemesi, Sterlin repolarında oynaklığı artırdı. BoE’nin likidite tesislerinden rekor düzeyde (yaklaşık 98 milyar Sterlin) borçlanması, piyasadan nakitin hızla çıkartıldığını gösteriyor.
Avrupa (ECB): Avrupa’da temel repo oranları nispeten sabit kalırken, teminatsız borçlanma oranları artıyor. Euro Bölgesi bankalarının gecelik borçlanma maliyetlerini yansıtan Euro Kısa Vadeli Faiz Oranı (€STR), Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) mevduat faizi ile yaklaşmasıyla daralmaya devam ediyor. Bu durum, fazla likiditenin sistemden çekildiğini ve nakit talebinin arttığını gösteriyor.
Çin Merkez Bankası Hazır Hamle Yapmaya
Çin’de repo oranları genel olarak düşük seyrederken, devlet tahvili getirileri yükseliyor. Çin Merkez Bankası (PBOC) Başkanı Pan Gongsheng, reel ekonomiyi finanse etmek için yakında nakit enjekte etmek üzere Hazine tahvili alımlarına yeniden başlayacaklarını açıkladı.
